Rusya’nın Trabzon Başkonsolosu Talanov, TAKA Gazetesi’nin sorularını cevaplandırdı

«ТАКА», 07.04. 2014 г. 

Kırım Tatarları Korunacak

Rusya’nın Trabzon Başkonsolosu Talanov, TAKA Gazetesi’nin sorularını cevaplandırdı

Dünya, Ukrayna’dan başlayan ve Kırım’a uzanan krizin nasıl aşılacağını ya da nasıl sonuçlanacağını merakla beklerken, Kırım’daki Soydaşlarımızın geleceğinin ne olacağına dair endişeler var. Bu endişeler nasıl giderilecek veya soydaşlarımızı Ukrayna-Rusya arasında sıkışmadan dolayı neler yaşayacak? Bunları Trabzon’un Rusya Başkonsolosu Dmitry Talanov ile konuştuk. Ortahisar’da bulunan tarihi binada TAKA Gazetesi yöneticilerini karşılayan Talanov, sorularımıza da sıcak bir şekilde cevap verdi. İşte 200 yıllık tarihi binanın içinde Talanov’a sorduğumuz sorular ve aldığımız cevaplar:

TAKA: Sayın Talanov güzel ve tarihi binanız var?

DMİTRY TALANOV: Trabzon’un tarihi binalar albümüne giren bir eser, 1800’lü yıllarda yapılmış. Burada olmaktan mutluyuz.

Bölge İnsanı Çok Samimi

TAKA: Sayın Başkonsolos ne kadar süredir Trabzon’da görev yapıyorsunuz, görev yaptığınız süre içerisinde Trabzon’u nasıl buldunuz, ne bekliyordunuz?

DMİTRY TALANOV: Trabzon’da 2 yıldır görev yapıyorum. Buraya gelmeden önce Trabzon’la ilgili hiçbir bilgim yoktu ve hiç bilmiyordum.

Gelip gördüğümde çok memnun kaldım çok güzel bir şehir. Buradaki atmosfer çok güzel. Görev bölgemizde 11 il var, Doğu Karadeniz ve Anadolu illeri.

Gezdiğimden şöyle bir sonuç çıkarabilirim. Doğu Karadeniz illeri ile İç Anadolu illeri arasında epey fark var. Ama hepsinde şunu gördüm, çok samimi insanlar.

TAKA: Bölgede Ruslar var. Tahmini bin kişi yaşıyor mu Trabzon’da?

DMİTRY TALANOV: O kadar yok, bizim verilerimize göre 250 kişi civarında. Bu 250 kişi Trabzon’da. Konsolosluk bölgemiz için 500 kişi olabilir.

TAKA: Sizin vatandaşınız olup Türkiye’ye yerleşmek için Türk vatandaşı olanlarda var, bunların sayısı ne kadar?

DMİTRY TALANOV: Elbette böyle bir durum var, evli olan vatandaşlar Türk vatandaşlığına geçiyor. Çocuklar da burada doğduğu için Türk vatandaşı oluyor.

TAKA: Buraya geldikten sonra Türk Rus ilişkilerine nasıl katkı yaptınız?

DMİTRY TALANOV: Ticari ilişkilerden başlarsak, Doğu Karadeniz bölgesi ve Rusya Federasyonu Güney ve Kafkas bölgeleri işbirliğini oluşturmaya çalışıyoruz. En güzelini yapmaya çalışıyoruz.

Soçi Limanı Açılmayacak

TAKA: Soçi Limanı bizim için önemli. Ticari hareketliliğe açılacak mı, böyle bir beklenti oluşmalı mı bölgede?

DMİTRY TALANOV: Ben burada göreve başladığımda bana herkes bu konuyla ilgili soru soruyordu. Soçi Limanının kapatılması ile ilişkilerin sıfıra ineceğinden söz ettiler. Ben bunun böyle olmayacağını anlatmaya çalıştım, Soçi kenti turistik ve sportif bir kente dönüştürülüyor. Bunun için alternatifler aradık, Soçi dışında başka Liman Kentlerimiz var, Karadeniz’e kıyısı olan. Bölge iş adamları bu yolları buldu ve ticarete başladı. Karayolu üzerinden Gürcistan’dan da gerçekleşiyor ticaret. Şuan da üzücü olmasına rağmen Trabzon için Soçi sayfasını kapattık diyebilirim. Çünkü ticaret için açılmayacak. Karadeniz üzerinde bulunan başka limanlarımız faaliyete geçti.

TAKA: Bize yakın ve en uygun olabilecek olan var mı?

DMİTRY TALANOV: Kafkas Limanı var, yeni Taman limanı kurulacak. İki ülke arasında gümrüğe yönelik basitleştirilmiş işlemler yapılacak, kolaylık sağlanması adına.

Hukuksuz Bir Devrime Kalktılar

TAKA: Sayın Başkonsolos, Ukrayna’ya batı yanlısı bir Başbakan geldi ve sokak olayları yaşandı. Olayların Kırım’a sıçramaması adına Rusya’nın hamlesi oldu. Kırım Rusya’ya bağlanma kararı aldı, batı bu durumu endişeyle karşıladı. Bizim de orada soydaşlarımız var. Kırım ve Ukrayna’da neler oluyor?

DMİTRY TALANOV: Ukrayna’da kriz var ve büyümeye devam ediyor. Uluslararası boyuta taşındı, bir hükümet devrimi oldu. Bu devrim anayasaya aykırıdır. Batı da bunu kabul ediyor. Hükümete  kanuni olmayan biri geldi. Mevcut Cumhurbaşkanı V.Yanukoviç kanuni olarak seçilmiş ama onun dışındakiler kanun dışı gelmiş kişiler. Bu değişiklikler olduktan sonra parlamento faaliyetini devam etti. Parlamento kendi kararları ile gayri meşru geçici Cumhurbaşkanı ve gayri meşru Başbaşkan atadılar. Ama biz bunları tanımıyoruz. Çünkü hukuksuz bir durum söz konusu. 21 Şubat tarihinde Ukrayna’da, Fransa, Polonya, Almanya Dışişleri Bakanları meşru Cumhurbaşkanı V.Yanukoviç ve muhalefet ile birlikte krizi çözme konusunda bir anlaşma imzaladı. Bu sözleşmeye göre bazı kararlar uygulanacaktı. Ama uygulanmadan muhalefet devrim yaptı. Yeni hükümete giren kişiler Rus dilini tanımayacaklarını ifade ederek yasak getirdiler. Onları desteklemeyenleri takip etmeye başladılar. Başkente yeni gelen hükümete destek Ukrayna’nın her yerinden mevcut değil. Böyle bir durum var, yasa içinde çalışan kurumlar dağıtıldı ama yenisi düzenlenmedi. Kırım için şunları söyleyebilirim, belirsiz bir durum hakimken bağımsızlığını ilan ettiler. Sonrasında referanduma giderek Rusya’ya bağlanmak istediklerine karar verdiler. Müracaatta bulundular, 18 Martta katılım sözleşmesi imzalandı.

TAKA: Kırım artık Rusya toprağı denebilir mi?

DMİTRY TALANOV: Bu sözleşmenin sonunda Kırım, Rusya’nın topraklarına geçti. Bütün işlemler uluslararası hukuka uygun olarak gerçekleşti. Ama bize uluslararası hukuka aykırı oldu diyorlar, her şey hukuka uygun gerçekleşti. Rus askerleri Kırım’da vardı ve bu askerler 1998 yılında Ukrayna ile Rusya arasında imzalanan sözleşmeye göre bulunuyordu. Güç kullanıldı söylemlerine karşılık bunları ifade ediyorum. Bu söylemlerin gerçeklerini size anlatmak istiyorum. Kırım güvenliğini sağlamak için savunma güçleri kurmuştu. Bazı televizyonlarda Rus Askerleri diye Kırım Askerlerini gösteriyorlar, onlar Rus Askerleri değildir. Bildiğiniz gibi oradaki olaylarda hiçbir kurşun atılmadı, bir olay oldu onunda provokasyon olduğunu söylüyorlar. Kırım Tatarları önemli bir konudur, Kırım Hükümeti bu işlem sırasında Kırım Tatarlarının haklarının saklanacağını ifade etmiştir. Yeni Kırım Hükümeti ve Rusya tarafından Kırım Tatarlarının beklentileri dinlenilmiştir. Ama tarihten bildiğiniz gibi Kırım Tatarları ile ilgili üzüntülü durumlarda var, sürgün edilmişlerdi. 04.01.1991 yılında kabul edilen bir yasa var. Bu yasaya göre haksız yere sürgün edilen veya cezaevine gönderilenlerin itibarını iade etmekle ilgili. Şuan da bir teklif var bu yasayla ilgili Kırım Tatarlarına yönelik. Kabul edildiği takdirde onlarında hakları verilecek.

Kültürel Özerklik Sağlanacak

TAKA: Kırım parlamentosunda toplam kaç milletvekili var, bunların ne kadarı Kırım Tatar’ı, ne kadarı Rus, ne kadarı Ukraynalı, ne kadarı Tatar?

DMİTRY TALANOV: Şuan da Kırım parlamentosunda 100 kişi var. Bu 100 kişinin içerisinde 6 parti temsil edilmiş. Bunların içerisinde Kırım Tatarları da var.

Alınan bir karar var, karara göre Kırım Tatarlarından 2 tanesi devlet makamına getirilecek. Kırım Başbakanın yardımcısı ve Kırım parlamento komite başkanı olacaklar.

Parlamento içerisinde kökenlerine göre yüzde kaç diye sordunuz ama bizde böyle bir sistem var.

Oylamada adaylar gösteriliyor ve seçiliyorlar. Kökenine bakarak değil, işlemlerine bakarak seçiyorlar. Bu sorunuzu anlıyoruz, herkes endişe ediyor.

TAKA: Bir daha tarih içindeki acılara dönelmesin diye..

DMİTRY TALANOV: Çok doğru. Şuanda Kırım Tatarlarına kültürel özerklik verilmesi konusu konuşulmaktadır. Şuanda bizim hükümetimiz tarafından Kırım Tatarlarının sosyal haklarının iyileştirilmesi için uğraşıyor. Çünkü Kiev 23 yıldır hiçbir şey yapmamış.

TAKA: Kırım Tatarları ile daha çok ilgilenilecek ve kültürel özerklik verilebilecek mi?  

DMİTRY TALANOV:  Elbette, bu durumda Kırım Tatarları kazananlar kısmında. Onlar için sosyal ve ekonomik, eğitimsel koşullar oluşturulacak. Yasa olarak kabul edilen bir şey var Kırım topraklarında. Üç devlet dili var. Bu yasaya göre eğitimlerini kendi anadillerinde alabilecekler.

TAKA: Trabzon ve Türk Üniversitelerle işbirliğiniz var bildiğim kadarıyla. Kültürel anlamda bu nasıl katkı sağlıyor?

DMİTRY TALANOV: Kültürel, bilimsel ve eğitim açısından işbirliği için konsolosluk bölgemiz üniversiteleri ile görüşmelerimiz var. Üniversiteler arası bir işbirliği söz konusu. Bizim işbirliğimiz şuan KTÜ ve Erzurum Atatürk üniversitesi ile. İyi bir işbirliği içerisindeyiz. Soçi devlet üniversitesi ile KTÜ aralarında bir protokol imzalanmıştır. Eğitim anlamında öğretmen gönderimi ve konferanslar açısından, öğrencilerle ilgili işbirliği. Bunu sürdüreceğiz.